Gotische wandklok

6 foto's: Gotische wandklok

Omschrijving

Een prachtig bewaard gebleven bijzonder vroeg exemplaar van waar onze tijdmeting in huis mee is begonnen. Naast de publieke torenuurwerken ontstond de behoefte om zelf de tijd te kunnen aflezen en horen. Onafhankelijk van bijvoorbeeld een zonnewijzer.

Een volledig gesmeed ijzeren huis dat geheel uit losse delen is opgebouwd. Het loopt naar boven versmald toe. De fraaie hoekpilaren met neuzen en een bloemknop naar boven ondersteunen het raamwerk waarin de 3 platines (gesmede strippen) het gaand-, slag- en wekkerwerk herbergen. Bovenop het raamwerk is het belkruis, versierd met bladwerk en een bloemknop bovenop. Hierin hangt de bel, geborgd door een tapse houten pen. Aan de voorzijde, op drie punten gemonteerd, is de beschilderde gesmede ijzeren wijzerplaat. Deze loopt in lijn met het uurwerk en heeft bovenop een uitgesmede rand met eenzelfde bloemknop. Op deze wijzerplaat staat tussen twee gecanneluurde zuilen met Korintische kapitelen de uren-cijferring met Romeinse cijfers. Daarbinnen is een losse, met de uurwijzer meedraaiende schijf waarop met een verzetbare pen de tijd van de wekker kan worden ingesteld. De tijd wordt aangegeven door een vergulde stalen wijzer. Rondom de cijferring staan in het goud opgezette acantusblad-motieven.

Het uurwerk wordt aangedreven door gewichten met contragewichten aan koorden.

Het gaandwerk bestaat uit drie raderen en een spil met balans. De spaken van de raderen zijn ingesmeed in de losse tapse radband. Het grondrad, met een conische pen op een vierkant asdeel gemonteerd, heeft een touwspoor met aan de binnenzijde geprofileerde platen. Het tussenrad is op de as met rondsel geklonken. Het schakelrad is op de as met rondsel geklonken. Het drijft beurtelings de 2 lepels op de spil aan waardoor de horizontale ijzeren balans daarboven heen en weer gaat draaien.

Het slagwerk bestaat uit twee raderen en een as met windvleugel. De spaken van de raderen zijn ingesmeed in de losse tapse radband. Het grondrad dat met een conische pen op de as gemonteerd is heeft een touwspoor met aan de binnenzijde geprofileerde platen. Er zijn stalen pennen in de radband geklonken die via een arm de slaghamer uitlichten en tegen de bel laten slaan. Het tussenrad en de hartschijf zijn geklonken op hun as met rondsel. De grote windvleugel achter het uurwerk draait op de derde as (met rondsel). Het heeft een gepalde montage waardoor de vleugel kan uitdraaien nadat het slagwerk gestuit is. Het sluitrad op de achterplatine dat het aantal slagen bepaalt wordt aangedreven door 4 pennen achter op de as van het grondrad.

Het wekkerwerk is gemonteerd onderaan de bovenstrip en het bestaat uit een klein schakelrad met een touwspoor en een vertikale spil met een belhamer. De zware uitlichtarm op de voorplatine blokkeert via een arm het zg. wekkerrad.

Het uurrad op de voorplatine, dat tevens de wekkerschijf is, wordt aangedreven door 4 pennen op de as van het grondrad van het gaandwerk. Deze kun je mooi zien in de opening in de wijzerplaat. De instelpen voor het wekkerwerk drukt een arm omhoog waardoor het wekkerrad wordt vrijgegeven.


En je dan te bedenken dat deze klok al bijna 500 jaar ons mensen bij de tijd houdt......

Kenmerken

Herkomst Duitsland
Periode 1540
Hoogte 36 cm
Breedte 15 cm
Diepte 19 cm
Referentie 01625
Prijs op aanvraag

Informatie aanvragen

Wilt u meer weten over dit object? Vul dan aub onderstaand formulier in en ik zal contact met u opnemen.

Contactformulier

ontwerp & realisatie: Mecano.nl creatieve communicatie